Paruszowiec-Piaski
POŁOŻENIE: w kierunku północno- wschodnim od centrum miasta
KOD POCZTOWY: 44- 203
LICZBA MIESZKAŃCÓW: ok. 4 428
DOJAZD: autobusami linii nr 8,15, 16, 18, 19, 28, 51
W DZIELNICY:
- kościół pw. św. Jana Sarkandra
- Rybnickie Błonia - tereny rekreacyjne o powierzchni 32 ha
- tężnia solankowa
- TKKF "Piaski"
- firmy produkcyjne: Rettig Heating, Purmo, Tenneco Automotive Walker
Ratujemy od zapomnienia Paruszowiec
W dzielnicy Paruszowiec- Piaski jest wiele miejsc, które kryją w sobie wspomnienia kilku pokoleń mieszkańców. Dawne budynki, zakamarki, podwórka, nazwy zwyczajowe- często nieistniejące już w przestrzeni, ale wciąż żywe w pamięci ludzi. Aby te opowieści nie zniknęły, powstała oddolna inicjatywa mieszkańców “Ratujemy od zapomnienia”.
Celem projektu było zebranie lokalnych nazw własnych oraz wspomnień związanych z miejscami ważnymi dla historii Paruszowca, Piasków i Stawowej. Dzięki zaangażowaniu grupy mieszkańców powstała szczególna mapa , na której zaznaczono zarówno obiekty historyczne, jak i przestrzenie codziennego życia, o których opowiada się “od zawsze”, choć nie znajdziemy ich w oficjalnych dokumentach.
Mapa posiada zarówno wartość historyczną, jak i turystyczną – wyznaczonon na niej istniejące trasy piesze i rowerowe, a dodatkowo umożliwia tworzenie własnych szlaków tematycznych, które pozwalają przejść śladami dawnych historii dzielnicy Paruszowiec- Piaski. To zaproszenie do odkrywania miejsc, które mijamy na co dzień, ale często nie znamy ich dawnych dziejów.
Zachęcamy wszystkich mieszkańców oraz osoby odwiedzające dzielnicę do pobrania mapy na urządzenia mobilne za pomocą kodu QR, dostępnego poniżej. Wersja drukowana mapy dostępna jest w Halo Rybnik.
-
Mapa - awers Format pliku: jpg | Rozmiar pliku: 525 KB -
Mapa - rewers (opisówka) Format pliku: jpg | Rozmiar pliku: 704 KB
Historia
Choć nazwa jest dwuczłonowa, dzielnica składa się z trzech części: Paruszowca, Piasków i Zastawu. Nazwy te mają swoje historyczne źródła. „Paruszowiec” wywodzi się prawdopodobnie od imienia „Parus”, „Piaski” wskazują na rodzaj tamtejszej gleby, zaś „Zastaw” zlokalizowany jest za stawem i rzeką Rudą.
Paruszowiec kojarzony jest z położoną na jego obszarze hutą. Pierwszy obiekt hutniczy wybudowany został w 1753 roku z inicjatywy hrabiego Emanuela Wengierskiego. W 1788 roku zakład został zakupiony od rodziny Wengierskich przez króla Prus. Okres pruski to dla huty czas dynamicznej rozbudowy i modernizacji, podyktowanej zamówieniami na rzecz armii. W 1864 roku zakład przeszedł ponownie w ręce prywatne (berlińskiego bankiera Izydora Mamrotha). Później jeszcze kilkakrotnie zmieniał właścicieli, przy czym stale był unowocześniany. W 1898 roku huta zasłynęła z produkcji garnków, wtedy też otrzymała nazwę „Silesia”.
Pisząc na temat przemysłu hutniczego na Paruszowcu nie zapominajmy o roli jaką odegrał on dla lokalnej społeczności. Huta nie tylko była źródłem utrzymania- pracy, mieszkania w okolicznych „familokach”, ale na przestrzeni blisko 250 lat integrowała „miejscowych” z „przyjezdnymi”.
Oprócz huty, rozwojowi wsi przysłużyły się również kolej i szkoła. W związku z przeprowadzeniem linii kolejowych na trasie Rybnik- Katowice (1856) i Rybnik- Żory (1936), powstały dwa przystanki: „Paruszowiec” i „Piaski”. Natomiast pierwsza szkoła w dzielnicy, znajdowała się przy obecnej ulicy Mikołowskiej prawdopodobnie już w XVIII wieku.
Najpierw drewniany, później murowany budynek został zburzony ok. 1910 roku, po wybudowaniu nowych szkół w Ligocie i na Piaskach. Ważną datą dla wsi było jej przyłączenie do miasta Rybnika w 1926 roku. Z najnowszej historii dzielnicy należy odnotować utworzenie tam w 1989 roku samodzielnej parafii i budowa kościoła pw. św. Jana Sarkandra.