Cztery nowe zabytki w Rybniku! Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach wpisał do rejestru zabytków 4 obiekty, które mają znaczenie symboliczne dla Rybnika.
Rybnik to miasto, które ma bardzo wiele do pokazania pod względem architektonicznym, historycznym czy urbanistycznym, jest atrakcyjny i różnorodny.
Patrząc na skalę miasta, mamy stosunkowo mało obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. Stopniowo staramy się to nadrobić. Nobilitowanie kilka miesięcy wcześniej rybnickiego teatru i tzw. okrąglaka, a w tej chwili kolejnych obiektów do roli zabytków, to krok w tym kierunku. Rolą konserwatora jest dostrzeganie wybitnych obiektów i ich ochrona. Wpis do wojewódzkiego rejestru zabytków nie tylko chroni obiekt przed niepożądanymi działaniami, ale też buduje świadomość społeczną – wyjaśnia dr arch. Henryk Mercik, Miejski Konserwator Zabytków w Rybniku.
W efekcie starań Miasta Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach, w oparciu o opinie i analizy, wpisał do rejestru zabytków następujące obiekty:
Dawna willa rodziny Haase (budowana w latach ok. 1890 – 1900) przy ul. Rudzkiej 3
Zespół zabudowy osiedla robotniczego w Rybniku-Chwałowicach wzniesionego w latach 1903 – 1914 dla pracowników pobliskiej kopalni węgla kamiennego
Budynek kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rybniku-Niedobczycach wzniesiony w latach 1920-21
Budynek biurowo-usługowy, pierwotnie gmach Komunalnej Kasy Oszczędności, wybudowany w 1937 roku, zlokalizowany przy ul. Bolesława Chrobrego.
Dawna willa rodziny Haase. Fot. M. Koczy
Dawna willa rodziny Haase. Fot. M. Koczy
Jak podkreśla dr Henryk Mercik, te obiekty są szczególne nie tylko ze względu na swoją wartość architektoniczną. Trzeba je docenić w sensie urbanistycznym, historycznym, a przede wszystkim jako świadectwo mentalności, aspiracji i możliwości ówczesnych czasów.
Dawna willa rodziny Haase, wybudowana w stylu neorenesansu niemieckiego, to obiekt piękny, który ma znaczenie symboliczne dla Rybnika, bo wzniesiony został przez zasymilowaną rodzinę żydowską, znaną z działań filantropijnych i charytatywnych. Rodzina Haase znała dobrze miasto i potrzeby jego mieszkańców, nie szczędząc sił i środków na rozwój Rybnika. Ich dziedzictwo – materialne i niematerialne – to ważny element tożsamości Rybnika – tłumaczy Henryk Mercik.
Unikatową wartość ma też osiedle robotnicze w Rybniku-Chwałowicach:
Zachowana substancja obiektów świadczy o ich proweniencji i pierwotnym przeznaczeniu. Stanowią dzieło minionej epoki, które jest niezwykle ważne dla Miasta Rybnika ze względu na swoją wartość architektoniczną, a przede wszystkim historyczną. Świadczą bowiem i stanowią symbol rozwoju regionu i miasta oraz dzielnicy Chwałowice (stanowiącej w przeszłości osobną miejscowość) rozwijającej się od połowy XIX wieku dzięki pobliskiej kopalni. (…) Osiedle jest niewątpliwie świadectwem historii i cennym elementem krajobrazu kulturowego – czytamy w decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach.
Zespół zabudowy osiedla robotniczego w Rybniku-Chwałowicach. Fot. M. Koczy
Fot. M. Koczy
Fot. M. Koczy
Z kolei wpis do rejestru zabytków budynku kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rybniku-Niedobczycach podyktowany jest potrzebą ochrony jego wyjątkowej architektury reprezentującej nurt neobarokowy początku lat 20. XX wieku.
Obiekt jest cennym przykładem ówczesnego budownictwa sakralnego, to neobarok kojarzony z architekturą polską, w przeciwieństwie do neogotyku, kojarzonego z myślą niemiecką.Budynek jest istotnym elementem architektonicznoprzestrzennym i historycznym dzielnicy Niedobczyce, trwale wpisanym w jej krajobraz i decydującym o jej walorach kulturowych – precyzuje Henryk Mercik.
Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Niedobczycach. Fot. M. Koczy
Fot. M. Koczy
Fot. M. Koczy
Fot. M. Koczy
Znajdujący się przy jednej z ważniejszych arterii komunikacyjnych Rybnika budynek biurowo-usługowy, pierwotnie gmach Komunalnej Kasy Oszczędności to jeden z niewielu zrealizowanych w okresie międzywojennym obiektów wpisujących się w plan uporządkowania chaotycznej zabudowy Rybnika, powstały w latach 1933-1939. Charakterystyczna architektura pięknego, narożnego gmachu u zbiegu ulic Bolesława Chrobrego i 3 Maja do dziś zachwyca:
Reprezentacyjny, narożny gmach w stylu funkcjonalistycznym, z charakterystycznym masztem flagowym na szczycie, wybudowany został na potrzeby Komunalnej Kasy Oszczędności w latach 30. XX w. Był jednym z nielicznych zrealizowanych elementów wizji nowoczesnego Rybnika – niezwykłego, wizjonerskiego projektu, jaki marzył się wówczas burmistrzowi Władysławowi Weberowi. To był na tamte czasy budynek wprowadzający Rybnik w nową epokę. Forma architektoniczna obiektu do chwili obecnej jest w pełni czytelna – podkreśla Miejski Konserwator Zabytków w Rybniku.
Ul. Bolesława Chrobrego. Fot. M. Koczy
Budynek przy ul. Bolesława Chrobrego 8. Fot. M. Koczy
Warto podkreślić, że wpis do rejestru zabytków to szansa na zachowanie wyjątkowych obiektów dla przyszłych pokoleń w pierwotnej formie i kształcie. To także możliwość pozyskania dotacji ze źródeł zewnętrznych na niezbędne remonty i modernizacje, których zakres musi być jednak konsultowany z wojewódzkim konserwatorem zabytków.