Debatę zorganizowano w poniedziałek, 16 marca, w rybnickim magistracie. Na zaproszenie prezydenta Rybnika odpowiedzieli członkowie stowarzyszeń i organizacji inicjujących działania na rzecz zwalczania niskiej emisji, przedstawiciele firm z branży energetyki cieplnej i podmiotów związanych z odnawialnymi źródłami energii oraz mieszkańcy Rybnika.
W ramach spotkania dokonano diagnozy istniejącego stanu rzeczy, wskazując na główne przyczyny złego stanu powietrza w Rybniku. Wśród nich podkreślono przede wszystkim emisję zanieczyszczeń z budynków ogrzewanych kotłem na paliwo stałe oraz generowaną przez transport emisję spalin. W tym zakresie zaznaczono także wpływ ukształtowania terenu oraz czynników atmosferycznych.
Przedstawiono także działania, jakie prowadzone są w Rybniku w celu poprawy jakości powietrza. Mowa przede wszystkim o dotacjach dla mieszkańców na inwestycje związane z wymianą lub modernizacją źródeł ciepła – w 2015 roku na ten cel w budżecie miasta zaplanowano kwotę 1,5 miliona zł. Wspomniano także o zrealizowanych w ostatnich latach modernizacjach źródeł ciepła i termomodernizacjach w obiektach użyteczności publicznej oraz w budynkach mieszkalnych. Podkreślono przy tym, że konieczna jest kontynuacja takich działań.
Celem debaty było poznanie różnych stanowisk na temat zanieczyszczenia powietrza i metod walki z niską emisją oraz wskazanie rozwiązań prowadzących do poprawy warunków aerosanitarnych w mieście.
Wszyscy uczestnicy debaty – choć prezentowali odmienne poglądy na temat metod walki ze smogiem – byli zgodni w jednym: aby poradzić sobie z problem niskiej emisji niezbędne jest kompleksowe podejście do tego tematu. Konieczna jest przy tym zmiana mentalności społeczeństwa oraz zmiana w polskim prawie.
Wśród rozwiązań, jakie padały najczęściej proponowano rozbudowę sieci ciepłowniczej i podłączenie budynków do ciepłociągu oraz wymianę źródeł ciepła na zasilane odnawialnymi źródłami energii lub prądem. Nie brakowało jednak głosów sugerujących promowanie efektywnych sposobów spalania węgla. Zdaniem wielu efekt ekologiczny powinna przynieść także wymiana przestarzałych kotłów na nowocześniejsze. Tu jednak konieczna byłaby także jednoczesna termomodernizacja budynków, a także wprowadzenie standardów emisyjnych dla kotłów.
Podczas spotkania podkreślano także konieczność współpracy pomiędzy poszczególnymi samorządami subregionu zachodniego województwa śląskiego oraz zastanawiano się także nad możliwościami pozyskiwania źródeł dofinansowania na realizację proekologicznych inwestycji w ramach nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2014-2020. Unijne środki mogłyby zostać wykorzystane na realizację programów dofinansowania wymiany nieekologicznych źródeł ciepła oraz budowy instalacji opartych na odnawialnych źródłach energii.
Poniedziałkowa debata to dopiero początek trudnej drogi zmierzającej do poprawy jakości powietrza w Rybniku. Jej organizacja udowodniła, że problem niskiej emisji ważny jest dla wielu środowisk, które – choć prezentują odmienne poglądy – mają przede wszystkim na uwadze dobro mieszkańców Rybnika i regionu. W planach jest organizacja kolejnych tego typu spotkań oraz stopniowe wdrażanie rozwiązań zmierzających do poprawy sytuacji.
– Wnioski z tej debaty zostaną zebrane i opracowane w postaci raportu i planu działania na najbliższe lata. W tej chwili ograniczają nas tylko dwie rzeczy – kwestia prawa i możliwości finansowych – podkreślał prezydent Rybnika Piotr Kuczera.
