10 października w Domu Kultury w Rybniku-Chwałowicach odbyła się uroczysta gala wręczenia Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz”, czyli wyróżnienia za najlepszą biografię napisaną i wydaną w języku polskim w poprzednim roku.
Laureatkami tegorocznej edycji zostały Maria Ciesielska i Anna Wacławik autorki książki “Fleck. Ocalony przez naukę”, wydanej przez wydawnictwo Agora. Jak powiedziała w laudacji dla tej książki dr Paulina Małochleb:
Biografia Ludwika Flecka jest książką, która w idealnych proporcjach łączy sympatię i okrucieństwo, świetną pamięć i radykalną niewiedzę, nadmiar danych i kompletny brak informacji. Zaczyna od organizmów jednokomórkowych, a kończy na skomplikowanych organizmach społecznych. Wychodzi od bakterii, ciałka wszy, ciała ludzkiego, by opowiedzieć nam historię o znikaniu narodów, o nieskończonym tarciu między nimi.
Nagroda „Juliusz” to nie tylko prestiżowe wyróżnienie, lecz także nagroda pieniężna w wysokości 60 tysięcy złotych. Fundatorem nagrody jest Miasto Rybnik, a nagrodę podczas gali wręczył Piotr Kuczera Prezydent Miasta Rybnika. Patronem nagrody jest Juliusz Roger - XIX-wieczny lekarz, przyrodnik i etnograf.
Inspiracją dla tych idei jest nasz patron, Juliusz Roger. Ten dziewiętnastowieczny lekarz i społecznik pokazał nam, czym jest bezinteresowne działanie na rzecz drugiego człowieka, przekraczanie granic narodowościowych i głęboki szacunek dla lokalnego dziedzictwa. Dzisiejszy Rybnik, poprzez nagrodę literacką, kontynuuje tę misję. Chcemy być mecenasem otwartości, dialogu i humanistycznego spojrzenia na bliźniego. - powiedział Prezydent Piotr Kuczera.
Tegoroczna edycja wyróżniła pięć różnorodnych opowieści, przedstawiających zarówno postaci dobrze znane z kart historii, jak i bohaterów
i bohaterki, których losy zasługują na ponowne odkrycie. Do konkursu zgłoszono 52 książki, spośród których Kapituła wyłoniła finałową piątkę. Jury pracowało w następującym składzie: prof. Zbigniew Kadłubek - przewodniczący, Dorota Karaś, Agata Kasprolewicz, dr Paulina Małochleb oraz Marcin Musiał. Pracami Kapituły opiekowała się Paulina Rzymanek, sekretarzyni nagrody.
O tegoroczne wyróżnienie walczyły następujące publikacje:
- Maria Ciesielska i Anna Wacławik, Fleck. Ocalony przez naukę (Wydawnictwo Agora);
- Łukasz Garbal, Wańkowicz. Życie na kraterze (Wydawnictwo Czarne);
- Krzysztof Iszkowski, Idol. Życie doczesne i pośmiertne Karola Marska (Wydawnictwo Agora);
- Krzysztof Łapiński, Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa (Wydawnictwo Agora);
- Piotr Szarota, Felicita! Psychobiografia Felicity Vestvali (Wydawnictwo Krytyki Politycznej).
Historia Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz” sięga 2016 roku, kiedy wyróżnienie przyznano po raz pierwszy. Od 2019 roku nagroda trafia do autora lub autorki najlepszej biografii napisanej i wydanej w języku polskim. Inicjatywa wyrasta z bogatych tradycji literackich Rybnika,
a gala wręczenia Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz” wpisała się w program Rybnickiego Festiwalu Biografii, organizowanego przez Powiatową
i Miejską Bibliotekę Publiczną w Rybniku.
Druga edycja festiwalu, odbywająca się pod hasłem „Poza granice”, poświęcona jest różnym sposobom opowiadania o ludzkim życiu, odzyskiwaniu zapomnianych biografii oraz przekraczaniu granic języka i literackich konwencji. W programie znalazły się spotkania autorskie, rozmowy o biografistyce, a także spotkania z osobami nominowanymi do „Juliusza” i członkiniami oraz członkami Kapituły nagrody.
Laudację Pauliny Małochleb można przeczytać tutaj.
