Przepisy zmienione zostały ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Poniżej przedstawiamy najważniejsze ułatwienia:
Bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia wybudujesz m.in.:
- baseny i oczka wodne o powierzchni nie większej niż 50 m² przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych oraz przy budynkach rekreacji indywidualnej,
- przydomowe tarasy naziemne o powierzchni zabudowy nie większej niż 35 m²:
- niezadaszone,
- zadaszone, o powierzchni dachu nie większej niż 35 m², - bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe lub roztopowe o łącznej pojemności nie większej niż 5 m³,
- wolno stojące maszty o wysokości nie większej niż 7 m:
- flagowe,
- bezodciągowe, przeznaczone do instalowania na nich urządzeń radiokomunikacyjnych, urządzeń monitoringu lub urządzeń informacji pasażerskiej (z wyjątkiem masztów sytuowanych na obszarze objętym planem generalnym lotniska użytku publicznego), - konstrukcje oporowe o wysokości nie większej niż 0,80 m,
- wolno stojące magazyny energii elektrycznej o pojemności nominalnej nie większej niż 30 kWh.
Ważne: Brak formalności nie oznacza całkowitej dowolności. Twoja inwestycja nadal musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami technicznymi (np. zachowanie odpowiednich odległości od granicy działki).
Na zgłoszenie zrealizujesz m.in.:
- wolno stojące, nie więcej niż dwukondygnacyjne budynki użyteczności publicznej o powierzchni użytkowej nie większej niż 200 m², których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane,
- wolno stojące przydomowe budowle ochronne o powierzchni użytkowej do 35 m² przeznaczone do ochrony użytkowników budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami i przyłączami niezbędnymi do ich użytkowania, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane,
- wolno stojące magazyny energii elektrycznej o pojemności nominalnej większej niż 300 kWh i nie większej niż 2000 kWh,
- przydomowe tarasy naziemne o powierzchni zabudowy większej niż 35 m²:
- niezadaszone,
- zadaszone, o powierzchni dachu nie większej niż 50 m², - przepusty o długości nie większej niż 20 m oraz przekroju wewnętrznym nie mniejszym niż 0,85 m² i nie większym niż 3 m²,
- bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe lub roztopowe o łącznej pojemności większej niż 5 m³ i nie większej niż 15 m³,
- wolno stojące magazyny energii elektrycznej o pojemności nominalnej większej niż 30 kWh i nie większej niż 300 kWh.
Ważne: Dla niektórych zamierzeń budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia jak np. wolno stojące, nie więcej niż dwukondygnacyjne budynki użyteczności publicznej o powierzchni użytkowej nie większej niż 200 m² czy wolno stojące przydomowe budowle ochronne o powierzchni użytkowej do 35 m² wymagane jest dołączenie projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów.
Opłata skarbowa
Zmiany przepisów objęły również ustawę o opłacie skarbowej. Wprowadzono nową stawkę opłaty za przyjęcie niektórych zgłoszeń. Zgłoszenie m.in.:
- wolno stojących, nie więcej niż dwukondygnacyjnych budynków użyteczności publicznej o powierzchni użytkowej nie większej niż 200 m²,
- wolno stojących przydomowych budowli ochronnych o powierzchni użytkowej do 35 m²,
- bezodpływowych zbiorników na wody opadowe lub roztopowe o łącznej pojemności większej niż 5 m3 i nie większej niż 15 m3.
- wymaga uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 155 zł.
Nowe wymogi dla odwołań
Jeśli otrzymasz decyzję od której będziesz chciał się odwołać, Twoje pismo musi spełniać konkretne wymogi formalne. Odwołanie musi zawierać:
- konkretne zarzuty wobec decyzji.
- jasno określone żądanie (czego oczekujesz).
- dowody uzasadniające Twoje żądanie.
Jeśli odwołanie będzie niekompletne, zostaniesz wezwany do uzupełnienia braków.
Co ze sprawami w toku?
Jeśli złożyłeś wniosek o pozwolenie na budowę lub dokonałeś zgłoszenia przed 7 stycznia 2026 r., a Wydział Architektury nie wydał jeszcze decyzji, Twoja sprawa będzie rozpatrywana według nowych przepisów.
Większość zmian obowiązuje od 7 stycznia 2026 r. Podstawa prawna: ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847).
W przypadku wątpliwości, czy planowana inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, zgłoszenia,
czy też jest zwolniona z formalności, zachęcamy do kontaktu:
Wydział Architektury UM, ul. Zamkowa 5
lub pod nr tel. 32 43 92 245
