W tegorocznym rankingu w pierwszej dziesiątce znalazły się tylko trzy miasta ze Śląska: Gliwice, Tychy i właśnie Rybnik . W poprzednich rankingach Rybnik zajmował 19 pozycję (lata 2015-2017) i 26 pozycję (w latach 2014-2-2016).
Wyniki rankingu podsumowuje prezydent:
- Najpierw pojawia się pomysł, idea, ale to ludzie, czyli sprawny zespół moich współpracowników jest tak naprawdę ojcem tego sukcesu, za co ogromnie im dziękuję. Mamy w Rybniku faktycznie fantastyczne kadry, które niezwykle sprawnie działają szukając możliwości dofinansowania realizowanych przez miasto inwestycji– mówi prezydent Piotr Kuczera - Nasze wysokie miejsce w rankingu to w dużej mierze efekt gigantycznej dotacji związanej z budową, jednej z największych inwestycji drogowych na Śląsku, mam na myśli drogę Racibórz – Pszczyna – komentuje prezydent.
Po latach zapaści - rok 2016 był najgorszy pod względem inwestycji w okresie ostatnich 10 lat - lekkiego odbicia w 2017 nadszedł rekordowy rok 2018. Nigdy wcześniej polskie samorządy nie wydawały na inwestycje tak dużo, ponad 50 mld zł
– Żeby nie było zbyt różowo przypomnijmy, że ostatnio bardzo mocno wzrosły ceny prac budowlanych i materiałów, więc rekord finansowy nie musi wyglądać aż tak dobrze, jeśli spojrzeć na zakres prac możliwych do wykonania – komentuje wyniki autor rankingu prof. Paweł Swianiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego.
Wzrost dzięki wsparciu Unii Europejskiej
Wzrost wydatków na inwestycje w Rybniku ma ścisły związek z faktycznym rozpoczęciem realizacji wielu inwestycji dofinansowanych środkami unijnymi w ramach perspektywy finansowej 2014-2020.
- Miasto było bardzo dobrze przygotowywane pod względem finansowym, organizacyjnym i administracyjnym do rozpoczęcia nowej perspektywy, stąd już w początkowej fazie wdrażania udało się pozyskać dofinansowanie na wiele kluczowych z punktu widzenia rozwoju Rybnika inwestycji – mówi prezydent Piotr Kuczera.
Poprzednia perspektywa 2007-2013 była bardzo udana dla miasta pod względem pozyskiwania środków na inwestycje , Rybnik pozyskał prawie 200 mln zł dofinansowania.
- Rybnik był bardzo aktywny na tym polu czego wyrazem było m.in. dofinansowanie 46 projektów w ramach RPO Województwa Śląskiego , najwięcej w całym województwie. Jednak w ramach obecnej perspektywy 2014-2020 udało się znacząco przebić ten wynik i osiągnąć bezprecedensowy w historii miasta sukces jeżeli chodzi o pozyskanie środków unijnych – mówi Bartłomiej Kozieł z wydziału rozwoju w rybnickim magistracie - Od początku wdrażania, pierwsze wnioski zostały złożone pod koniec 2015 r., do dzisiaj udało się pozyskać z EFRR i Funduszu Spójności 370 mln zł na inwestycje warte 552 mln zł - wylicza Kozieł.
Co buduje Rybnik?
Największą inwestycją realizowaną przez Miasto Rybnik od 2017 roku jest budowa nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr 935 relacji Racibórz – Pszczyna. To inwestycja warta ponad 433 mln zł, która uzyskała rekordowe w historii śląskiego RPO wsparcie w wysokości 290 mln zł. Inwestycja obejmuje swoim zakresem budowę 10,2 km drogi o przekroju 2x2 z 5 bezkolizyjnymi węzłami, która ma m.in. zapewnić szybki dojazd do autostrady A1 i stanowić południową obwodnicę miasta. Zakończenie tej inwestycji jest planowane na przełom 2019 i 2020 r.
Drugim niezwykle ważnym kierunkiem inwestycji realizowanym w latach 2016-2018 jest szereg projektów związanych ze zmniejszeniem emisji pyłów i gazów - poprawiających tym samym jakość powietrza. Są to niezwykle ważne projekty mające na celu rozwiązanie największego obecnie problemu społeczno-gospodarczego miasta jakim jest pojawiający się „smog” w okresie grzewczym. Na część tych projektów związanych np. z termomodernizacją 30 obiektów użyteczności publicznej czy też wymianą w obiektach miejskich źródeł węglowych na pompy ciepła pozyskano dotacje unijne w wysokości prawie 44 mln zł.
Trzeci filar realizowanych aktualnie inwestycji to projekty związane z dziedzictwem kulturowym i rewitalizacją oraz zwiększeniem atrakcyjności turystycznej Rybnika. Dotyczą one m.in. dwóch ważnych dla lokalnej społeczności miejsc - Zabytkowej Kopalni „Ignacy” oraz Zabytkowego Szpitala Miejskiego numer 1, nazywanego „Juliuszem”. Oba obiekty po kompleksowej modernizacji i wyposażeniu w atrakcyjne, multimedialne wystawy mają stać się miejscami przyciągającymi do Rybnika m.in. amatorów turystyki weekendowej. Realizowane tam aktualnie inwestycje obejmują kwotę prawie 35 mln zł, z czego prawie 19 mln pochodzi ze źródeł europejskich.
Najważniejsze inwestycje w przyszłości
W najbliższych latach inwestycje koncentrować się będą na projektach związanych z poprawą jakości powietrza i eliminacją problemu smogu.
- Po likwidacji źródeł węglowych z budynków użyteczności publicznej, planujemy duże nakłady w modernizację energetyczną komunalnych wielorodzinnych budynków mieszkalnych, mam tu na myśli kompleksowe termomodernizacje połączone z wymianą węglowych źródeł ciepła na źródła gazowe lub podłączenie do sieci ciepłowniczej – zapowiada prezydent Kuczera - Miasto złożyło m.in. wnioski o dofinansowanie do RPO i POIiŚ, obejmujące swoim zakresem 56 budynków. Wartość planowanych inwestycji to ponad 60 mln zł, zaś wnioskowane dofinansowanie ponad 48 mln zł - wylicza Kuczera.
W jaki sposób powstaje ranking?
Pod uwagę brana jest całość wydatków majątkowych poniesionych w ciągu ostatnich trzech lat (w tym przypadku 2016–2018). Wskaźnik jest średnią wydatków inwestycyjnych z trzech lat w przeliczeniu na mieszkańca. W ten sposób autorzy chcą uniknąć dużych, chwilowych wahań wskaźnika będącego podstawą rankingu. Wydatki inwestycyjne, zwłaszcza w mniejszych jednostkach, cechują się znaczną cyklicznością. W poszczególnych latach mogą być bardzo wysokie, co wiąże się z realizacją ważnej inwestycji, by potem okresowo spadać do znacznie niższego poziomu.
Poza wydatkami zapisanymi w budżecie uwzględniane są wydatki ponoszone ze środków własnych przez spółki komunalne. W tym celu od kilkunastu lat autorzy rankingu rozsyłają ankiety do miast na prawach powiatu (w pozostałych kategoriach dane pochodzą jedynie ze sprawozdań budżetowych).
Autorzy rankingu:
Paweł Swianiewicz jest profesorem ekonomii, kierownikiem Katedry Rozwoju i Polityki Lokalnej na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego; Julita Łukomska jest adiunktem w tej samej katedrze.
