Choroby niezakaźne, takie jak nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzyca czy przewlekłe choroby układu oddechowego, należą dziś do największych wyzwań zdrowotnych w Europie. Odpowiadają za większość zgonów oraz znaczną część problemów zdrowotnych, które wpływają na jakość życia milionów ludzi. Dobra wiadomość jest taka, że wielu z tych chorób można zapobiegać. Profilaktyka nie polega jedynie na leczeniu skutków problemu, ale przede wszystkim na podejmowaniu działań, które pomagają zachować zdrowie przez całe życie.
Dlaczego profilaktyka jest tak ważna?
W Unii Europejskiej aż 91% wszystkich zgonów związanych jest z chorobami niezakaźnymi (1). Eksperci szacują również, że każdego roku w Regionie Europejskim WHO nawet 1,8 miliona zgonów można byłoby uniknąć. Około 60% z nich wiąże się z czynnikami ryzyka, na które możemy wpływać poprzez odpowiednie działania profilaktyczne i polityki zdrowotne (2). Nasze zdrowie zależy nie tylko od indywidualnych decyzji. Wpływają na nie również warunki, w których żyjemy, uczymy się, pracujemy i spędzamy wolny czas. To one mogą ułatwiać lub utrudniać podejmowanie zdrowych wyborów każdego dnia.
Zdrowie to coś więcej niż indywidualny wybór
Często mówi się, że zdrowie zależy od naszych decyzji.
Zdrowie nie jest wyłącznie wynikiem indywidualnych wyborów. Kształtują je również warunki, w których żyjemy, uczymy się, pracujemy i starzejemy.
To, czy w pobliżu znajdują się tereny zielone, ścieżki rowerowe, zdrowa żywność w przystępnej cenie, jak funkcjonują szkoły, miejsca pracy czy lokalne społeczności, może ułatwiać lub utrudniać podejmowanie zdrowych wyborów każdego dnia.
Cztery obszary profilaktyki
W ramach projektu JA PreventNCD szczególna uwaga poświęcona jest czterem obszarom, które mają istotny wpływ na zdrowie i ryzyko rozwoju chorób niezakaźnych:
- Żywienie
- Aktywność fizyczna
- Alkohol
- Tytoń i nikotyna
Skuteczniejsze działania w zakresie alkoholu, tytoniu i nikotyny, żywienia oraz aktywności fizycznej mogą pomóc w zapobieganiu chorobom układu krążenia, nowotworom oraz innym chorobom niezakaźnym. Profilaktyka działa najlepiej wtedy, gdy łączy wiedzę i indywidualne działania z rozwiązaniami wspierającymi zdrowie w szkołach, miejscach pracy, społecznościach lokalnych oraz systemie ochrony zdrowia.
Zdrowe wybory powinny być łatwe, dostępne i osiągalne dla wszystkich.
