Podczas sesji Rady Miasta Rybnika zaplanowanej na 26 listopada, radni pochylą się nad projektem uchwały w sprawie nowych stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeśli uchwała zostanie przyjęta, od 1 stycznia 2027 roku opłata wzrośnie z 34,00 zł do 39,00 zł miesięcznie za osobę.
Proponowana korekta jest konieczna, aby system gospodarki odpadami w mieście nadal się bilansował. Wyjaśniamy, na co trafiają pieniądze z opłat, dlaczego koszty rosną i co miasto robi, aby ograniczyć skalę podwyżki.
Jak działają opłaty za śmieci? System musi się samofinansować
Pieniądze, które mieszkańcy wpłacają za wywóz odpadów, nie trafiają do ogólnego budżetu miasta. Zgodnie z prawem* system musi się samofinansować – środki te mogą być wydane wyłącznie na obsługę gospodarki odpadami.
Na całkowity koszt systemu w Rybniku składają się:
- odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych od mieszkańców,
- prowadzenie Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) oraz Gminnego Punktu Zbiórki Odpadów Niebezpiecznych (GPZON),
- likwidacja dzikich wysypisk śmieci na terenie miasta,
- edukacja ekologiczna oraz obsługa administracyjna systemu.
Analizy finansowe pokazują, że pozostawienie stawki na obecnym poziomie (34,00 zł) wygenerowałoby w 2027 roku deficyt w wysokości blisko 6,9 mln zł.
Dlaczego w 2027 roku będzie drożej? 4 główne powody
Wzrost opłaty o 5 zł miesięcznie to efekt czynników niezależnych od samorządu, które dotykają całą branżę komunalną w Polsce:
- Wyższe ceny w przetargach i instalacjach: Rosną koszty odbioru i transportu śmieci oraz tzw. opłaty bramowe w instalacjach przetwarzających odpady (szczególnie za odpady zmieszane, biodegradowalne i wielkogabarytowe).
- Rosnące koszty pracy i eksploatacji: Branża komunalna jest bardzo pracochłonna. Na ceny usług bezpośrednio wpływają wzrost płacy minimalnej, droższe paliwo i energia elektryczna, a także wyższe koszty ubezpieczeń oraz serwisu specjalistycznych śmieciarek.
- Surowsze wymogi recyklingu: Ustawa narzuca na gminy coraz wyższe poziomy recyklingu (56% w 2026 roku i aż 57% w 2027 roku). Nieosiągnięcie tych progów grozi miastu wysokimi karami finansowymi nakładanymi przez WIOŚ. Wymaga to jeszcze dokładniejszej segregacji i dodatkowych działań edukacyjnych.
- Więcej śmieci na jednego mieszkańca: Choć liczba zameldowanych rybniczan spada, statystycznie każdy mieszkaniec wytwarza coraz więcej odpadów, co zwiększa całkowitą masę śmieci do zagospodarowania.
Co robi miasto, aby ograniczyć podwyżki?
Zanim zaproponowano zmianę stawki, miasto wdrożyło szereg działań, które mają uszczelnić system i zoptymalizować koszty:
- Weryfikacja deklaracji: Urzędnicy krzyżowo sprawdzają deklaracje śmieciowe z bazą meldunkową, zużyciem wody oraz danymi ze szkół i systemów świadczeń, aby wyłapać osoby niepłacące za śmieci.
- Skuteczna windykacja: Wobec właścicieli uchylających się od opłat prowadzone są postępowania wyjaśniające, wysyłane są upomnienia i wystawiane tytuły wykonawcze.
- Dostosowanie harmonogramów: Częstotliwość odbioru niektórych frakcji (np. bioodpadów) jest dostosowywana do pory roku, aby nie generować pustych przebiegów śmieciarek.
- Edukacja mieszkańców i zarządców: Miasto prowadzi działania informacyjne we współpracy ze spółdzielniami i wspólnotami, aby zmniejszyć udział najdroższych w utylizacji odpadów zmieszanych.
Ile zapłacimy od 1 stycznia 2027 roku? Symulacja opłat.
Nowa stawka podstawowa za odpady segregowane wyniesie 39,00 zł od osoby. Bez zmian pozostaje ulga za posiadanie kompostownika w zabudowie jednorodzinnej – nadal będzie to 6,00 zł zniżki miesięcznie dla całej nieruchomości.
Gospodarstwo domowe | Opłata w 2026 r. (34 zł) | Opłata w 2027 r. (39 zł) | Różnica miesięczna |
| 1 osoba (np. singiel, senior) | 34,00 zł | 39,00 zł | + 5,00 zł |
| 2 osoby (np. małżeństwo) | 68,00 zł | 78,00 zł | + 10,00 zł |
| 3 osoby (rodzina 2+1) | 102,00 zł | 117,00 zł | + 15,00 zł |
| 4 osoby z kompostownikiem | 130,00 zł | 150,00 zł | + 20,00 zł |
W wyliczeniu dla 4-osobowej rodziny w domu jednorodzinnym uwzględniono ulgę za kompostowanie bioodpadów (6,00 zł miesięcznie od nieruchomości).
Ważne: W przypadku braku segregacji odpadów naliczana jest stawka podwyższona (sankcyjna), która stanowi dwukrotność stawki podstawowej – od 2027 roku wyniesie ona 78,00 zł miesięcznie za osobę.
Proponowana zmiana pozwoli zachować ciągłość oraz dotychczasową jakość odbioru odpadów w Rybniku, przy jednoczesnym utrzymaniu pełnego bilansu finansowego systemu.
* Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach