4 lutego w Rybniku odbyła się konferencja podsumowująca wdrożenie bliźniaka cyfrowego ulic miasta Rybnika – narzędzia, które łączy realistyczny obraz ulic z cyfrową ewidencją infrastruktury i ułatwia pracę wielu miejskim jednostkom. W spotkaniu wzięło udział ponad 80 przedstawicieli samorządów, ekspertów ds. cyfryzacji i zarządzania drogami oraz partnerów technologicznych. W wydarzeniu uczestniczył również Pełnomocnik Ministra Cyfryzacji ds. relacji z jednostkami samorządu terytorialnego Jarosław Sarna.
Konferencję otworzyli Zastępcy Prezydenta Miasta Rybnika Wojciech Kiljańczyk oraz Mariusz Śpiewok. W wydarzeniu uczestniczyli także Zastępca Prezydenta Arkadiusz Marcol oraz Sekretarz Miasta Rybnika Robert Cebula. Uczestnicy rozmawiali o wyzwaniach związanych z codziennym zarządzaniem ulicami i o tym, dlaczego kluczem do lepszych decyzji są aktualne, spójne dane dostępne w jednym miejscu.
Wdrożenie bliźniaka cyfrowego ulic Rybnika to ważny krok w kierunku nowoczesnego i odpowiedzialnego zarządzania miastem. Dzięki danym możemy lepiej planować inwestycje, szybciej reagować na potrzeby mieszkańców i efektywniej wykorzystywać miejską infrastrukturę – mówi Mariusz Śpiewok, Zastępca Prezydenta Miasta Rybnika.
Co to jest „bliźniak cyfrowy” ulic?
Bliźniak cyfrowy ulic to „cyfrowa wersja miasta widziana z poziomu ulicy” – połączona z mapą i ewidencją miejskiej infrastruktury. W Rybniku projekt obejmuje niemal 500 km dróg i jest zintegrowany z miejskim systemem GIS (systemem informacji przestrzennej), dzięki czemu dane mogą być wykorzystywane w różnych obszarach pracy urzędu i jednostek miejskich.
W praktyce narzędzie pozwala:
- zobaczyć ulice i ich otoczenie w szczegółowej fotorejestracji sferycznej 360°,
- analizować przestrzeń w 3D dzięki chmurze punktów (skanowaniu laserowemu),
- korzystać z ortofotomapy jezdni (dokładnego obrazu nawierzchni z geometrią),
- przeglądać i prowadzić ewidencję obiektów oraz spraw związanych z pasem drogowym w systemie SmartGEM,
- wykonywać pomiary i analizy bez konieczności każdorazowego wyjazdu w teren.
Dane, które porządkują codzienną pracę miasta
Jednym z efektów wdrożenia jest cyfrowa inwentaryzacja obiektów w pasie drogowym. Jak pokazano podczas konferencji, w Rybniku zinwentaryzowano m.in.:
- 13 025 drzew w pasie drogowym,
- 8 503 kratki odwodnieniowe,
- 1 440 znaków „Ustąp pierwszeństwa”,
- łącznie ponad 260 000 obiektów w pasie drogowym.
Nie wszyscy zdają sobie sprawę, jak wiele elementów infrastruktury znajduje się na miejskich ulicach. Teraz te zasoby są opisane, zlokalizowane i łatwo dostępne – co przekłada się na sprawniejsze planowanie, utrzymanie i rozliczanie prac – mówi Szymon Ciupa, dyrektor ds. rozwoju firmy Smart Factor by Cyclomedia, odpowiedzialnej za wdrożenie.
Ulice to nie tylko drogi – te same dane przydają się w wielu obszarach
Ważnym elementem programu była prezentacja pokazująca, że dane z poziomu ulicy mogą służyć nie tylko drogowcom. Te same zasoby można wykorzystywać m.in. w urbanistyce i planowaniu przestrzennym, zarządzaniu zielenią, oświetleniu, a także w analizach dotyczących reklam i estetyki miasta. Takie podejście ogranicza duplikowanie inwentaryzacji i ułatwia współpracę między wydziałami – różne jednostki pracują na „tym samym obrazie miasta”.
Aspekty prawne i sprawy administracyjne
W programie konferencji znalazło się także wystąpienie radcy prawnego Bartłomieja Tkaczyka z kancelarii Legally.Smart, poświęcone postępowaniom administracyjnym związanym z pasem drogowym. Omówiono, jak dane z bliźniaka cyfrowego mogą usprawnić prowadzenie spraw, przygotowywanie decyzji i dokumentów oraz porządkowanie informacji potrzebnych w działaniach formalno-prawnych (w tym w obszarze zajęć pasa drogowego).
Bliźniak cyfrowy ulic Rybnika to efekt ścisłej współpracy Wydziału Cyfryzacji i Nowych Technologii Urzędu Miasta Rybnika, Zarządu Dróg Miejskich oraz partnera technologicznego. Naszym celem było stworzenie narzędzia, które porządkuje dane, integruje różne obszary zarządzania i realnie wspiera pracowników miasta w codziennej pracy – podkreśla Ewelina Włoch, naczelnik Wydziału Cyfryzacji i Nowych Technologii UM Rybnika.
Pokaz w terenie: jak wygląda mobilne mapowanie 3D
Po części konferencyjnej chętni uczestnicy mogli zobaczyć w praktyce nowoczesny pojazd pomiarowy wyposażony w mobilny system mapowania 3D – rozwiązanie, które umożliwia szybkie pozyskiwanie danych o ulicach i obiektach w ich otoczeniu.
Korzyści dla mieszkańców
Dla mieszkańców „bliźniak cyfrowy” nie jest ciekawostką technologiczną, tylko narzędziem, które usprawnia codzienne działania miasta na ulicach. – Gdy urząd i drogowcy mają w jednym miejscu aktualny, szczegółowy obraz ulic oraz uporządkowaną ewidencję infrastruktury (od oznakowania po elementy odwodnienia i zieleń w pasie drogowym), łatwiej i szybciej ocenić sytuację, przygotować zakres prac i ustalić priorytety – bez wielokrotnych wyjazdów w teren i bez „szukania danych” w różnych systemach i segregatorach – wyjaśnia Łukasz Karbowiński, dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w Rybniku.
To przekłada się na lepiej zaplanowane remonty i naprawy, sprawniejsze przygotowanie organizacji ruchu na czas robót, a także lepszą koordynację działań różnych miejskich jednostek i wykonawców – tak, aby nie wracać kilka razy do tego samego miejsca i ograniczać uciążliwości dla kierowców oraz pieszych. Uporządkowane dane pomagają też w sprawach formalnych związanych z pasem drogowym (np. przy zajęciach pasa, reklamach czy zjazdach), bo urzędnicy szybciej weryfikują sytuację i kompletują informacje potrzebne do prowadzenia postępowania. Efekt, który ma być odczuwalny dla mieszkańca, to bardziej przewidywalne i lepiej skoordynowane prace w przestrzeni miasta: mniej „zaskoczeń” na budowie, mniej poprawek, mniej powtórnych rozkopów i szybsze przechodzenie od diagnozy problemu do działania.
